Heerlijk. 3 dagen weg uit mijn woonplaats Cairo. Geen drukte en beton, geen auto’s en file’s. Wel rust en natuur, wel kamelen en zandduinen. Van 20 miljoen naar 20.000 inwoners in de oase stad Siwa.
De beste manier om iets bij Siwa voor te stellen is wellicht het “algemene” beeld wat men heeft van een oase in de woestijn. Omgeven in het Zuiden en Westen door de Sahara en de grote zandzee, in het Noorden en Oosten door stenen kale vlaktes die (bijna) de rest van Egypte overheersen. Een groene stip omgeven door oranje zand.

De oase is een groen paradijs tussen zand en rotsen. Water lijkt voldoende en sommige waterbronnen zijn puur drinkbaar bronwater. De oase biedt huis aan scholen en moskeen. De woestijn, in het Westen en Zuiden is onderdeel van de Sahara en heeft een traditionelere levensstijl. Hier wonen mensen in kampen en tenten, de meeste jongens zijn naar school geweest omdat de meeste mensen toch in de Oase (hebben) woonden. De échte nomaden in de woestijn kunnen bijvoorbeeld geen Engels.

De gidsen waarbij wij overnachtten waren jongemannen mid twintig en met hun had ik een goed en interessant gesprek over waarom ze hier woonden, de pracht van de woestijn en over Libië. Omdat de oase van Siwa erg afgesloten ligt van de ‘bewoonde’ wereld hebben de meeste mensen geen diepgaande connectie met het huidige Egypte en bijvoorbeeld de revolutie. Ook omdat het gebied bij Libië heeft gehoord en in de geschiedenis ook hier veel van mee heeft gekregen.

Er is een hoge vriendelijkheidfactor in Siwa. Het is een plaats waar ik mijn fiets of auto niet op slot hoef te zetten, toeristen worden hartelijk mee gepraat en de verkopers probeerden ons niks op te dringen (een pluspunt voor Siwa!).

Maar het meest bijzondere aan Siwa is de natuur. Palmbomen die zover reiken als het oog kan kijken. Het Sahara zand brandt, evenals de zon hoog in de lucht. Er zijn waterbronnen puur genoeg om van te drinken, net als sulferbronnen met temperaturen van 37 graden (met reinigende werking) en u kunt afkoelen in een van de andere koud-water bronnen.

Om hier te zijn voelde heel onwerkelijk, het rijden tussen de zandduinen voelde als een achtbaan in walibi world: stijl naar benden en met een scherpe bocht naar links. Het meest bijzondere echter was na de zonsondergang, deze bekeken we vanaf een berg. Terwijl de sterren langzaam zichtbaar worden en de maan gaat schijnen werden wij zelf ook rustiger. We besloten voor 2 minuten helemaal stil te zijn. Wat volgde was verbazing bij ons allen: wat een rust! Ik kon het bijna niet geloven hoe het beeld was wat ik meemaakte, de lach op mijn gezicht kon er hierna niet meer af. Adembenemend… misschien dat de lading beschrijft. Ondanks dat ik er nog niet eens 24 uur was zou het een plek zijn waarvan ik denk dat ik er makkelijk langere tijd zou kunnen blijven.

Het is er vredig, woest, natuurrijk, geschiedenisrijk en biedt genoeg activiteiten.  Ik zou een professional worden in het zandboarden en als ochtendroutine het meer Bir Wahed rondzwemmen en een gave gebruinde huid krijgen door de zon en het sulfer.

Maar goed, ondertussen ben ik weer terug in Cairo en is er niks van dit alles, mijn huid wordt niet schoner door de uitlaatgassen en mijn kantoorbaan zorgt ervoor dat ik 40 uur van de zon mis.

Ja, de stilte van Siwa is sexy. Iets waarnaar je terug kunt verlangen en naar kunt blijven kijken…

Op naar een nieuwe weg

In 1 jaar tijd ga ik mijn 3^e verkiezingsperiode tegemoet. Meer precies, zelfs in 3 verschillende landen. Rond deze tijd vorig jaar had ik verkiezingen in mijn thuisland Nederland. In de zomer was ik in Thailand waar de verkiezingen toen werden gehouden. Nu woon ik in Egypte en zijn er in Juni verkiezingen voor een nieuwe president.  Alle verkiezingen zijn cruciale verkiezingen, met veel aandacht vanuit media, de politieke partijen en de maatschappij. Wellicht zijn alle verkiezingen cruciaal en belangrijk.

De Nederlandse verkiezingen werden gehouden na aanleiding van de val van kabinet Balkenende IV. De verkiezingen werden cruciaal mede door de internationale financiële situatie en overheid bezuinigingen. Nog een vleugje extreemrechts erbij en je hebt een goed media verhaal. Er is een grote diversiteit aan politieke partijen en gezichtspunten in Nederland, de uitkomst was ook afwachten voor de meeste Nederlanders.

Verkiezingen in Thailand gingen echter tussen voornamelijk twee partijen, de Democraten (yellow-shirts) en de Volkspartij (red-shirts). De verkiezingen kwamen na aanleiding van hevige rellen en bezettingen in het centrum van Bangkok tussen rood en geel. In aanloop op de verkiezingen werd de volkspartij aangevoerd door de jongere zus van oud president Mr. Thaksin, Mevr. Yingluck Shinawatra. Wat vaak benoemt wordt/werd is dat haar broer het land was uitgezet en niet inmocht. De democraten of koningsvoorstanders voerden heftig campagne om mensen niet te laten stemmen. Er waren posters met afbeeldingen van apen en stieren die werden afgebeeld als parlementskandidaat. Volgens hen zouden de verkiezingen uitlopen op een corruptie uitslag. In Juli was het echter zover en de red-shirts wonnen de verkiezingen met bijna 50% van de stemmen. Inmiddels is de Pheu-Thai partij aan de macht en mag Mr. Thaksin weer het land in.

In Egypte komen de eerste vrije verkiezingen van het land. Na de laatste revolutie in de jaren vijftig is er een nieuw politiek systeem gekomen, maar nooit één met vrije keus voor een nieuwe president. De macht bleef behouden in dezelfde top.

Deze verkiezingen zijn erg belangrijk voor Egypte en de lat ligt erg hoog voor de nieuwe president, de druk is enorm vanuit verschillende partijen en een groot gedeelte van het land wat nog onrustig is. Belangrijk kernpunt in de campagne is recht, vanaf nu voor iedereen en ook gelijk voor iedereen. Dingen die tijdens de periode van Mubarak gebeurden zijn nu onderwerpen waar iedereen zich van distantieert (onder andere de welvaart behouden in de top). Na afloop van de regeringsperiode zijn ook een groot aantal moslimbroeders weer het land in gelaten. Deze proberen nu met hun moslim broederschap het land op hun hand te krijgen, uniek aan Egypte van deze drie landen is dat verschillende partijen het geloof ook in de politiek wil vastleggen. Anders dan bijvoorbeeld christelijke partijen in Nederland, willen deze partijen ook het geloof in de grondwet vastleggen.  Er is veel speculatie over de nieuwe president en er is in Egypte een overvloed aan nieuwe en ook onafhankelijke partijen. Veel mensen hebben nog geen idee wat ze zullen stemmen en de discussie is levendig. Maar binnen 2 maanden zal hier binnenkort verandering in komen en grote kans dat de discussie nog fel op kan laaien.

Wel interessant is dat in Egypte ook grote beslissingen en sprongen genomen gaan worden, tenminste, dat is het vooruitzicht en daarom zijn deze wellicht wel het belangrijkste van de drie bovengenoemde. Ik ben in ieder geval erg benieuwd naar de nieuwe weg die Egypte zal inslaan, hopelijk op naar een stabieler pad voor het land en haar volk. Ik kan in de zomer weer terugkeren naar mijn eigen land, om in September voor de vierde maal verkiezingen te volgen. Het kabinet in mijn eigen land is helaas weer gevallen, cruciaal dus…

Na verschillende plekken bezocht te hebben in Egypte kom ik tot mijn verbazing dat bepaalde plekken in het land eigenlijk veel met elkaar gemeen hebben. Er zijn ook genoeg diversiteiten tussen gebieden, en alle twee de aspecten kan ik meerdere posts aan wijden.

Het afgelopen weekend heb ik in 3 dagen de meeste belangrijke hoogtepunten van het Zuiden (hoog Egypte) bezocht, dit was een drukke trip en iets wat de meest mensen in één week doen. Vrijdag was ik in Aswan, op zaterdag bezochten we Abu Simbel en door naar Luxor om daar de zondag door te brengen. Vertrekkend vanaf Cairo is dat zo’n 1703 km en 25 uur in de trein en 850 km met minivan voor zo’n 11 uur. Tussen deze gebieden zijn er talloze kleine dorpjes en volken, zoals de Nubiers rondom Aswan en Abu Simbel (bijna op de grens met Soedan)
Dit alles doen we niet op het grootste budget (geen vliegtuigen of 1^ste klas bedden in de trein) en met onze beginner kennis van Arabisch zorgt dit toch vaak voor leuk contact met de lokale omgeving.
Wat mij erg opvalt en wat ik niet verwacht had is dat Egypte toch minder ontwikkeld is dan ik dacht. Ik beschouwde Egypte als een land met rijke historie en één van de dragers Afrika. De 2^e klas zittende trein die wij namen was echter het niet helemaal wat ik hiervan verwachtte. De trein is voor echte Egyptenaren en iets wat ons bedrijf bijvoorbeeld niet boekt voor klanten (alleen voor medewerkers). Hier zijn de gangpaden en tussencabines vol met mensen die zitten op de grond, radio’s aanhebben en ‘gezellig’ met elkaar roken. Op deze trein zijn ook eigenlijk geen toeristen te vinden, ik raad u aan minimaal een 1^ste klas zittende trein te nemen en deze was comfortabel maar blijft wat Egyptische trekjes behouden (lees: onverwacht stoppen, airconditioning en lichten die uitvallen etc.).
Wat ik erg leuk vind om te zien tijdens het reizen is de diversiteit in landschap en cultuur langs de Nijl. Het ene moment zie je door de palmbomen het bos niet meer en het andere moment door het zand de woestijn niet meer. Er zijn heuvels, weilanden en talloze kleine dorpjes aan één gerijgd langs de wegen en de Nijl. In hoog Egypte is de cultuur is meer strikt en vooral minder westers, voor het gemak associëren we het Westen maar even met liberalisme. Het straatbeeld is echter nóg karakteristieker wat ik beschouw als het traditionele Egypte. Althans, er rijden meer ezels in de straat, alle moslimvrouwen dragen een hoofddoek en genoeg gebouwen zijn onafgemaakt of inmiddels beschadigd. Een dorp zal een aantal eetgelegenheden, misschien een café en uiteraard een moskee hebben.

Veel mannen werken in Cairo of andere steden als Sharm el-Sheikh. In weekenden en vakanties gaan ze terug naar hun woonplaats. Ik heb echter geen contact gehad met de mensen van deze dorpjes, het is niet heel gemakkelijk om een vrouw aan te spreken en als toerist ben je de enige in het dorp. Dit waarnemen vanuit de auto was voldoende voor mij (ik heb inmiddels vrienden die mij graag willen ontvangen in een van hun woonplaatsen).
In de steden Aswan en Luxor is het makkelijker om je gang te gaan, hier staan ook (mooie, luxe) hotels en zijn er cafés en meer attracties. Toch is het aantal mannen in Egyptische jurk (galabeja) aanmerkelijk hoger dan in Cairo en lijkt de cultuur sterker te leven. Mannen begroeten elkaar alsof ze elkaar lange tijd niet hebben gezien en lopen arm in arm. Elke toerist wordt graag mee gepraat of begroet: “Welcome to Egypt” en afdingen blijft een sport en noodzaak . Het lijkt meer aanwezig dan in Cairo waar men ‘druk’ is met hun eigen werk en leven. Toch zijn Alexandrië en Cairo typisch Egyptisch en dat is wat mij verbaasde. Met grote diversiteiten voelt het land toch als één.

Motor? Start!
Spiegels? Check!

Ramen? Omlaag! En we zijn weg…

Op weg naar Cairo, de grootste en bevolkte stad in Afrika en Midden Oosten. Dit grote aantal mensen vergt uiteraard een uitgebreid netwerksysteem. Zoals elk systeem zijn regels heeft, zo is dat ook met verkeer in Egypte. Aanmerkelijk andere regels wanneer vergeleken met andere landen, dat wel. Laat ons een aantal van deze regels op een rij zetten om u een indruk te geven hoe mee te doen in het dagelijks verkeer.

De wegindeling

Men rijdt op de rechterweghelft. Er zijn rijbanen in de meeste gevallen, maar hier wordt nauwelijks op gelet. De meest rechtse baan wordt gebruikt om te stoppen, mensen op te pikken en om je auto te parkeren. De meest linker laan wordt gebruikt voor U-turns (om van rijrichting te veranderen) en wordt gebruikt voor invoegende auto’s van de tegenovergestelde kant. Tussen deze banen in vindt elke auto zijn eigen weg.

Er zijn nauwelijks stoplichten en kruispunten zijn de plekken waar het wachten weer wordt goedgemaakt. Verkeer stroomt van kruispunt naar kruispunt, op rechte wegen is de gemiddelde snelheid zo’n 60-70 km/h. Terwijl rond splitsingen en U-turns dit ongeveer 10 km/h is. Voor een nieuwe splitsing komt normaliter een drempel (hoogte varieert, hoe belangrijker de splitsing, hoe hoger de drempel) omgeven door kattenogen. Wanneer u dus kattenogen voelt of ziet, REM AF voor de drempel en kijk voor de richting waarnaar u toe moet.

Het rijgedrag

Om van A naar B te gaan, moet u zelf doen. Dus elke beschikbare plek die u kunt pakken, pak die! Elke auto die u in kunt halen, links of rechts, haal in! Alles wat u kunt doen om sneller te reizen, doe dit! De rest van de weggebruikers doet het ook.
Er zijn verschillende belangrijke signalen voor het rijden in Egypte.

Toeteren is evengoed een noodzaak als gewoonte. Het wordt gebruikt als waarschuwingssignaal, namelijk: “kijk uit, hier kom ik”. Van Vespa naar Vrachtwagen, iedereen zal toeteren wanneer ze dicht bij je zijn.

Koplampen zijn signaal nummer 2. Wanneer de koplampen niet aan staan betekent dat passeren, voorbijgaan of oversteken geen probleem is. Koplampen echter op volle sterkte betekent: “jij wacht, ik ga eerst”. Het wordt regelmatig gebruikt en is belangrijk om op te letten, zeker bij het oversteken als voetganger.

Dan, wanneer je telefoon gaat, neem gerust op. Ook als je moeder voor de derde keer belt, je wilt toch weten wat je die avond zult eten. Vergeet niet je beltoon op hoog volume te zetten, je moet de inkomende belletjes wel kunnen horen natuurlijk.

Ten laatste, meeste chauffeurs dragen hun gordel, het is officieel verplicht door de wet. Hoewel ook een aanzienlijk aantal zich hier niet aanhoudt. Voor bijrijders geldt dit nog minder; op de achterbank is het niet verplicht. Oordeel naar de veiligheid van uw chauffeur of een gordel wel of niet nodig is.

traffic in cairo

Het leeft!

Wat hebben de volgende woorden met elkaar gemeen: een ezel, paard, kat, hond, rat, steen, afval, straatverkoper en een kapotte auto. Wat ze met elkaar gemeen hebben is dat ze op elk moment en op elke plaats in Cairo te vinden zijn. Op de weg, uiteraard.
Naast deze deelnemers zijn er ook microbussen heen en weer aan het slingeren, mensen aan het oppikken en afzetten. Evenals toeterende taxi’s op zoek naar klanten en overstekende voetgangers op elk punt van de weg. Verwacht dus altijd iets om je heen of voor je langs.

Muziek op tien!

Tijdens het rijden is het de lokale cultuur om muziek aan te hebben en wel zo hard mogelijk! Je favoriete lied van Amr Diab of een van de laatste Arabische hits zal niet verkeerd zijn. Rol je raam naar beneden, rijd met zoveel mogelijk mensen in je auto en vergeet niet op het ritme van de muziek mee te klappen. Dat is hoe men in Cairo rijdt.
Insider inzicht: tijdens de oproep voor gebed door de moskees, zet de muziek stop. Het wordt gezien als onbeleefd om de oproep te verstoren. Als u Egyptenaren in uw auto heeft kan het zelfs een subtiele imago winst opleveren.

Mercedes vs. Microbus

Van Microbus naar gloednieuwe Mercedes, meeste auto’s komen niet uit Cairo zonder bewijs: krassen en deuken. De look van de auto vertegenwoordigt het rijgedrag, dus hoe meer beschadigt de auto, hoe harder het rijgedrag. Dit kan u een impressie van de chauffeur geven.
We nemen als voorbeeld een nieuwe Mercedes en een Microbus.
De Mercedes is snel, gestroomlijnd, veilig en dynamisch.
De Microbus is lomp, onbetrouwbaar en onveilig; daarbij gezegend met krassen en deuken.
De Mercedes is ontworpen voor comfort en betrouwbaarheid, daarbij ook relatief duur. Een ritje in de Microbus kost u 1.50 LE.
De look van de Microbus is waar andere rijders bang van worden: de deuken zijn als littekens van het slagveld, de neonlichten signaleren de kleuren van gevaar en gif, de Arabische muziek lijkt op een nationaal strijdlied en de achterklep staat open en verspreidt angst om in te halen.
Om elke dag op stap te gaan is de keuze voor u.
Onze uitslag: Microbus wint.

Tot zover onze gids over de cultuur van het drijven in Cairo, neem de bovenstaande punten goed door voordat u Cairo bezoekt of zelf in een auto stapt. Heeft u zelf leuke of minder leuke ervaringen of opmerkingen over verkeer of het artikel. Laat dan een comment achter of contact ons via de Sociale Media.

Wanneer men naar een ander land reist, afhankelijk van de beschikbare tijd en de mate waarmee iemand integreert kan dit een dieper begrip van de cultuur leveren. Geschiedenis, tradities en lichaamstaal zijn dingen die van buitenaf ook geleerd kunnen worden. Uiteraard wanneer u in een land bezoekt of er gaat leven, zullen deze begrippen in perspectief geplaatst worden. U kunt bijvoorbeeld ontdekken waarom is er het Frans nationalisme, relaxt men in Spanje met Siësta en waarom hebben de Egyptenaren een expressieve lichaamstaal.

Zoals de titel verklapt zal ik vertellen over cultuur verborgen in de straten. U mag dit letterlijk opvatten, voor de hand liggend als het dagelijks leven.
Vanochtend, toen ik in mijn straat liep kon ik alleen denken aan de tijd die ik nog had om op tijd te komen, niet te vergeten om elke spiegel te checken om mijn haar niet teveel out-of-bed te hebben.  Het is alleen deze ochtend dat ik de douche over heb geslagen.

Wanneer ik nieuwe plekken bezoek heb ik vaak geeneens tijd om mij met bovenstaande dingen bezig te houden. Dan zijn mijn gedachten bezig met het verwerken van de nieuwe geluiden, geuren en kleuren.

Dus hoe kan je meer ervaren dan alleen hetgeen dat de zenuwen oppikt?

De ontdekking is in een groter plaatje, het blijft verborgen omdat het groter is dan de dagelijkse straat en hetgeen om je heen. Op het moment woon ik in Nasser City; Nasr is het Arabische woord voor ‘overwinning’. Gesticht in de jaren ’50 en tegenwoordig het grootste district van Cairo. Het lijkt op eerste gezicht niet bijzonder, maar er is meer.

In 1952 was er de Egyptische revolutie. Deze revolutie hervormde de macht van een koninkrijk naar een republiek.  De koning (afstammende van de profeet Mohamed Ali) werd ingewisseld voor het nieuwe staatshoofd: de President. De grondwet werd aangepast in 1956. Gamal Abdel Nasser werd het eerste presidentiële staatshoofd gekozen door het volk van Egypte. Hij zou voor 15 jaar de functie ambiëren en naar zeggen niet gemakkelijk zijn macht weer opgeven. In deze jaren zouden veel dingen gebeuren met een groot effect op het hedendaagse Egypte.
Door de stichting van een republiek, de Egyptenaren verbanden de Britse & Franse aanwezigheid, ook werd de relatie met de afstammelingen van Mohamed Ali verbroken. Koning Faruk was de laatste Koning van Egypte.
Abdel Nasser nationaliseerde het Suezkanaal, vocht een oorlog met Israel en was een van de initiatiefnemers voor de huidige Arabische Liga. Niet te vergeten dat Nasr City op dit moment een van de best georganiseerde en commerciële wijken is van Cairo.

Sommige van de ingrepen die plaatsvonden hebben nu nog de nagolven.

De revolutie van 2011 is hier het beste voorbeeld van, hiermee is het in 1950 opgezette presidentiele systeem weer grotendeels aan de kant geschoven.
Maar ook de huidige jonge generatie voelt nog frustratie tegenover Israel en de verloren oorlog van 1967. Niet te vergeten dat de huidige Arabische Liga opereert als volledige unie, naar onder andere de visie zoals Abdel Nasser dat graag gezien had. Als laatste is Nasr City nu een van de drukste wijken met een hoog aantal shopping centra.

Voor ik in Nasr city woonde, wist ik van Abdel Nasser. De verhalen en gebeurtenissen om hen heen was ik echter al vergeten. Inspiratie voor dit verhaal komt vanuit een ander land en adres. Hiervoor woonde ik in de ‘Pra ram 9’ straat in Bangkok. Deze straat is vernoemd naar de koning van Thailand. De associaties voor mij zijn grotendeels hetzelfde als hier in Nasr City. Het dagelijks leven gaat door als gewoon, maar ook in Thailand schuilt er veel meer dan alleen de naam in de straat.
Door elke dag in de straat te lopen, ontrafel ik per dag meer over levensverhalen, oorlogen, geschiedenis en monumenten. Abdel Nasr is een van de grootheden van modern Egypte en zal nog lang herinnerd worden. Voel je dus vrij om in de straten te blijven praten en rond te lopen. Cultuur ligt namelijk verborgen onder het straatdek.

Heeft u opmerking of verhalen die u wilt delen, laat dan een comment achter of contact ons via SocialeMedia. Twitter: @Touregyptnet @MartenMike of via Facebook: facebook.com/touregypt