Egipskie Piramidy: Wielkie Piramidy i więcej

Egipskie Piramidy

 

Sphinx and Pyramids, Giza, Egypt

Najbardziej znanymi pomnikami z czasów starożytnych w Egipcie, ale również i na świecie, są Wielkie Piramidy w Gizie. Są one bezsprzecznie wizytówką i symbolem potężnego Egiptu. Już od ponad 3 tysięcy lat przyciągają rzesze turystów i pobudzają wyobraźnię ludzi na całym świecie.

 

 

Mimo że w całym kraju można odnaleźć ponad 100 piramid to większość z nich jest znana jedynie entuzjastom historii starożytnego Egiptu. Niemal wszystkie z nich skupione są w obrębie Kairu, na południe Delty Nilu, a tylko jedna znana piramida królewska usytuowana jest na południu kraju, w Abydos. Zbudowana przez Ahmose, założyciela XVIII dynastii i Nowego Królestwa Egiptu, uważana jest za jedną z ostatnich piramid królewskich zbudowanych w Egipcie.

 

 

Piramidy nie powstawały jednak przez cały okres historii starożytnego Egiptu, tzw. Czas Piramid rozpoczął się za panowania króla Djosera z III Dynastii. Niektórzy królowie, szczególnie Snefu, kazali wybudować więcej niż jedną piramidę. Niemal każdy z królów z czasów Średniego Państwa powiększał ich liczbę, za wyjątkiem bezpośredniego  okresu przejściowego między Starym i Średnim Państwem. Ahmose, pierwszy faraon okresu Nowego Państwa w Egipcie, był ostatnim władcą, który wybudował królewską piramidę. Można powiedzieć, że królowie z czasów Nowego Państwa nie chcieli obnosić się z gigantycznymi grobowcami i dość nagle zdecydowali się ukrywać je we wzgórzach Zachodniego Brzegu w Tebach (obecnie Luksoru).

 

 

Mimo to, w kraju nadal wznoszono małe piramidy – np. prywatne piramidy wybudowana w nekropolii Deir el-Medina. Również w późnym okresie panowania dynastii Nubijskiej w Egipcie budowano względnie niskie piramidy, ze znacznie bardziej stromymi ścianami, choć właściwie piramidy tego typu powstawały w samej Nubii. Tradycję budowania piramid przeniesiono do Nubii, kiedy królowie z Południa utracili panowanie nad Egiptem. Ostatecznie w Nubii wzniesiono więcej piramid niż w Egipcie, choć skala przedsięwzięcia była dużo mniejsza.

 

 

Nie twierdzimy, że Egipt jest jedynym miejscem na świecie, które może się pochwalić starożytnymi piramidami. Jednak nawet te najbardziej popularne, w Meksyku i na południe od Meksyku, służyły bardziej jako świątynie. W Egipcie za to, prawie wszystkie, poza kilkoma wyjątkami, były grobowcami – albo składano w nich ciało faraona (także innych osób) albo wierzono, że spocznie tam dusza zmarłego (dlatego często przy dużej piramidzie budowano mniejsze, jako przedmiot kultu). W przypadku niektórych małych regionalnych piramid schodkowych trudno jest określić cel jakiemu miały służyć.

 

 

Chociaż wiadomo, że w większości piramidy służyły jako grobowce dla faraonów, to powinniśmy zadać sobie pytanie dlaczego władcy Egiptu kazali budować je akurat w takim kształcie i dlaczego tak okazałe? Dziś uważa się, że kształt trójkąta był pochodzi od Benben, tj. głazu o kształcie stożka odnalezionego w jednej z pierwszych świątyń. Miał on symbolizować pradawne wzgórze, w którym według egipskich wierzeń pojawiło się życie. To również łączy piramidy z bogiem słońca, Re, gdyż to właśnie on, zgodnie z mitologią starożytnego Egiptu, wyszedł z pradawnego wzgórza i stworzył życie.

 

 

Jeżeli chodzi o wielkie rozmiary piramid, to możemy tylko przypuszczać, że w ten sposób faraonowie chcieli pokazać  światu swoją potęgę, jednocześnie chwałę i potęgę swojego kraju. Musimy pamiętać przy tym, że wiele piramid zbudowanych w późniejszym czasie nie dorównywały wielkością Piramidom w Gizie.

 

 

Warto się przyjrzeć ewolucji, jaką przeszły piramidy – od pierwszej wybudowanej w Egipcie piramidy Djosera, której kształt nie był idealny. Uważa się, że piramida Djosera nie była prawdziwą piramidą, z gładkimi ścianami i spiczastym zakończeniem - jej ściany były schodkowe, a wierzchołek spłaszczony, jakby ucięty (z tego co wiadomo). Choć początkowe próby budowy piramid w Egipcie nie były udane, to wreszcie udało się wznieść w Meidum pierwszą prawdziwą piramidę o gładkich ścianach. Właściwie można powiedzieć, że tworzenie piramid było nieustającym procesem – zmiany nie tylko dotyczyły wyglądu, ale również sposobu budowy i wierzeń związanych z ich konstrukcją. Przykładowo, w końcowej fazie Okresu Piramid w Egipcie, wierzenia ozyryjskie zdały się mieć duży wpływ na sposób aranżacji i układ podziemnych komnat.

 

 

Można zaobserwować jednak, że pierwsze piramidy nadały dość standardowy kształt, który został zachowany. Kompleksy królewskich piramid zawierały główną piramidę otoczoną ogrodem, mniejszą piramidę kultu, w której miała spoczywać dusza króla, świątynię grobową obok głównej piramidy, ogrodzenie i drogę prowadzącą do świątyni w dolinie. W niektóre kompleksy piramid włączone były także mniejsze piramidy dla członków rodziny zmarłego, natomiast większość była otoczona swojego rodzaju grobowcami dla członków rodziny.

 

 

o jak obecnie postrzegamy piramidy zostało ukształtowane przez lata. Wiele starszych osób uczyło się, że piramidy wznieśli żydowscy niewolnicy – co w żaden sposób nie jest prawdą. Większość piramid zbudowano na długo przed pojawieniem się Żydów na ziemiach egipskich. Teraz natomiast większość badaczy uważa, że przy budowie w ogóle nie wykorzystano do pracy niewolników albo jedynie w niewielkim stopniu.

 

 

Możemy również dać sobie spokój z innymi teoriami nawiązującymi do przybyszów z innej galaktyki czy opowieści o zaginionych cywilizacjach, które pozostawiły po sobie piramidy. Obecnie dysponuje się zbyt dużą ilością dowodów, w tym narzędziami, rysunkami, historią ewolucji piramid a nawet pozostałościami po osadach budowniczych żeby wierzyć w te naciągane teorie.

 

 

Piramidy wciąż skrywają morze tajemnic. Nawet w przypadku najbardziej znanych piramid, jak np. Wielka Piramida Khufu, która co roku odkrywa przed badaczami nowe fakty, pozostaje wiele niewiadomych do wyjaśnienia. Bez wątpienia skarby starożytnego Egiptu będą jeszcze przez długie lata stanowić zagadkę dla odkrywców. Niewykluczone, że uda się odkryć kolejną piramidę.

 

 

Zobacz również:

Zwiedzanie Piramid

Piramidy - Artykuły

 

Ostatnia aktualizacja: 28 sierpnia 2011